بیماری های مردان

آزمایش پروستات (PSA) + اطلاعات کامل در مورد نحوه آزمایش و جواب آن

آزمایش پروستات (PSA)
نخستین مرحله برای انجام آزمایش پروستات PSA گرفتن آزمایش خون می باشد. اگر از آزمایش خون نتیجه ای به دست نیامد، پزشک به سراغ آزمایش های دیگری مانند ام آر آی، سی تی اسکن و تکه برداری می کند.
بیماری پروستات سومین بیماری بدخیم در بین مردان است. بیشتر آقایان بالای 40 سال درگیر بیماری پروستات می شوند. علائم این بیماری معمولا با ایجاد غده هایی به شکل گردو روی اندام تولید مثل آقایان ایجاد می شود و شایع ترین علائم آن التهاب پروستات می باشد. اگر می خواهید در مورد آزمایش پروستات PSA و نحوه تفسیر آن، اطلاعاتی به دست آورید ادامه مطلب را بخوانید.

پروستات (PSA ) چیست؟

پروستات غده ای به شکل گردو است که ققسمتی از اندام تولید مثل مردان را تشکیل می دهد. محل قرار گرفتن پروستات در زیر مثانه می باشد در جایی که ادرار جمع می شود. بیشتر مواد پروستات دارای مایعی است که به درون منی ریخته می شود و کمی از این مواد هم در خون جریان دارند.

علائم بیماری پروستات

از مهم‌ترین علائمی که نشان می‌دهد فرد مبتلابه بیماری پروستات است می‌توان موارد زیر را نام برد:

  • عدم توانایی تخلیه ادرار
  • مقدار کم ادرار
  • شب ادراری
  • داشتن بوی نامطبوع ادرار
  • احساس درد حین نزدیکی یا هنگام دفع ادرار

 

نحوه انجام آزمایش پروستات (PSA )

در اولین مرحله برای تشخیص بیماری و اندازه‌گیری میزان آنتی‌ژن پروستات، آزمایش خون گرفته می‌شود. این آزمایش مقادیر زیادی از PSA را شناسایی می‌کند. گاهی این مقادیر زیاد نشان‌دهنده سرطان پروستات هستند. درصورتی که انجام این آزمایش مشکل یا اختلالی را نشان دهد، در مراحل بعد آزمایش‌های زیر توسط پزشک مربوطه تجویز می‌شود.

  • انجام آزمایش‌های دیجیتالی
  • انجام ام آر آی
  • انجام سی‌تی‌اسکن
  • انجام آزمایش تکه برداری

همچنین پزشک از شما راجع به بیماریتان این سوال‌ها را مطرح خواهد کرد:

  • علائم این بیماری از چه موقع شروع شده است؟
  • چه داروهایی را در طول روز مصرف می‌کنید؟
  • آیا شما الکل و کافئین مصرف می‌کنید؟
  • آیا شما سابقه عمل جراحی دارید؟

پرسیدن سؤالاتی از این قبیل می‌تواند در نتیجه دقیق جواب آزمایش تأثیرگذار باشد.

آیا برای انجام این آزمایش باید ناشتا بود؟

هنگام انجام آزمایش پروستات (PSA)، اگر فرد ناشتا باشد بهتر است. همچنین لازم است ۲۴ ساعت قبل از انجام آزمایش از داشتن هرگونه رابطه جنسی پرهیز شود. به هیچ عنوان نباید یک هفته قبل از انجام آزمایش، معاینه پروستات انجام شود؛ زیرا موجب افزایش سطح PSA شده و در گرفتن جواب آزمایش تداخلاتی به وجود خواهد آمد.

آزمایش پروستات (PSA)

تفسیر کامل نتیجه آزمایش

پزشک مربوطه موظف است که برای انجام آزمایش پروستات (PSA ) بیمار را از لحاظ موارد زیر مورد بررسی قرار دهد:

  • سطح PSA
  • نتیجه DRE
  • بررسی اینکه آیا شما در معرض ابتلا به سرطان پروستات هستید یا خیر
  • اگر سطح PSA شما کمتر از ۳ نانوگرم باشد، پزشک موظف است بیمار را به یک پزشک متخصص ارجاع دهد تا شرایط بیماری به طور جدی مورد بررسی قرار گیرد.
  • آقایانی که دارای سطحی مزری از PSA کل هستند و مقدار psa آزاد آن‌ها، بالاتر از ۲۵ درصداست، احتمال این که به شرایط خوش‌خیم مبتلا شده باشند بیشتر از سرطان خواهد بود. به همین دلیل انجام نمونه‌گیری غیر ضروری می‌شود.
  • آقایانی که دارای محدوده مشابه از PSA کل هستند و مقدار psa آزاد آن‌ها کمتر از ۱۰ درصد است، لازم است عمل نمونه برداری انجام دهند. احتمال ابتلا به سرطان در این افراد زیاد است.
  • آقایانی که دارای سطح عادی از PSA کل هستند و مقدار PSA آزاد آن‌ها به سرعت افزایش یافته است، مبتلا به سرطان هستند. انجام نمونه برداری در چنین شرایطی ضروری است.

با این وجود که انجام آزمایش پروستات (PSA) ضروری نیست؛ اما هنگامی که نتایج آن به همراه نتایج دیگر آزمایشات بررسی شود، می‌تواند تصمیم پزشک را برای انجام دادن یا ندادن نمونه برداری تغییر دهد.

مقدار نرمال PSA

میزان PSA موجود در خون با واحدی به نام نانوگرم بیان می‌شود و با توجه به سن و حجم پروستات متفاوت است. در ادامه مقدار طبیعی PSA را با توجه به سن آقایان مورد بررسی قرار می‌دهیم.

  • آقایان تا سن ۵۰ سال: کمتر از ۳ نانوگرم
  • آقایان تا سن ۶۰ سال: کمتر از ۴ نانوگرم
  • آقایان تا سن ۷۰ سال و بیشتر: کمتر از ۵ نانوگرم

 

عوامل افزایش مقدار PSA

از مهم‌ترین عواملی که باعث افزایش مقدار PSA می‌شوند می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱. عفونت پروستات

عفونت سبب افزایش سطح PSA می‌شود بنابراین اگر عفونت دارید لازم است در مرحله اول عفونت را رفع کنید. در بیشتر موارد حدود 6 هفته زمان لازم است که عفونت به طور کامل رفع شود.

۲. ورزش‌های شدید

پزشک مربوطه از شما می‌خواهد قبل از انجام آزمایش PSA از انجام فعالیت‌های شدید ورزشی مانند دوچرخه‌سواری پرهیز کنید.

۳. سونداژ

اگر سوند داشته باشید یا عملی انجام داده باشید که مثانه را تحریک کرده باشد، در این موارد نیز 6 هفته زمان لازم است.

۴. نزدیکی و انزال

پزشک در حین صحبت‌های قبل از انجام آزمایش، از شما می‌خواهد از هر نوع رابطه جنسی که منجر به انزال شما می‌شود جلوگیری کنید؛ زیرا نزدیكی و انزال، منجر به افزایش میزان PSA به مدت ٤٨ ساعت می‌شوند و بهتر است آزمایش پروستات بعد از این زمان انجام شود.

۵. داروها

در مورد داروهایی که مصرف می‌کنید لازم است حتما به پزشک خود اطلاع دهید. به عنوان مثال داروی فیناستراید که برای درمان پروستات تجویز می‌شود، می‌تواند سطح PSA را کاهش دهد و باعث کاذب بودن نتیجه آزمایش شود.

۶. بیماری پروستاتیت (التهاب پروستات)

پروستاتیت در واقع همان التهاب پروستات است که می‌تواند حاد یا مزمن باشد. در صورت وجود این بیماری، مقدار PSA زیاد نشان داده می‌شود.

۷. نمونه برداری از پروستات

نمونه برداری از پروستات باعث افزایش PSA تا ٦ هفته پس از آن می‌شود.

۸. سرطان پروستات

سرطان پروستات سومین بیماری بدخیم در بین مردان ایرانی است و اگر در مراحل اولیه تشخیص داده شود، احتمال بهبودی بین ۹۰ تا ۹۵ درصد خواهد بود. در صورت وجود این بیماری، مقدار PSA زیاد نشان داده می‌شود.

انجام آزمایش پروستات به چه افرادی توصیه نمی‌شود؟

در موارد زیر بهتر است آزمایش پروستات انجام نشود:

۱. آقایان زیر ۴۰ سال سن

انجام این آزمایش در افراد زیر ۴۰ سال عوارض زیادی به دنبال دارد و حتی ممکن است درگرفتن نتیجه جواب آزمایش نیز اختلال به وجود بیاید.

۲. آقایان بالای ۷۰ سال سن

در این افراد امید به زندگی کم بوده و انجام آزمایش ممکن است هزینه جانی زیادی را به آن‌ها تحمیل کند.

آزمایش پروستات (PSA)

مزایای انجام آزمایش PSA

از مهم‌ترین مزایای انجام آزمایش پروستات (PSA) می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • می‌تواند قبل از ایجاد هر علامتی سرطان پروستات را تشخیص دهد.
  • به تشخیص سرطان فرد که مراحل اولیه خود را طی می‌کند کمک زیادی می‌کند و انجام این آزمایش می‌تواند تا حدودی رشد سرطان را متوقف کند.
  • انجام این آزمایش و تکرار آن، برای مردانی که درخطر ابتلا به سرطان پروستات هستند یا سابقه خانوادگی دارند مفید خواهد بود.

معایب آزمایش PSA

از مهم‌ترین معایب انجام آزمایش پروستات (PSA) می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • انجام این آزمایش گاهی ممکن است سرطان پروستات را تشخیص ندهد.
  • ممکن است با انجام این آزمایش سطح PSA افزایش پیدا کند؛ در صورتی که شما سرطان پروستات نداشته باشید و این کار شما را وادار کند که آزمایش‌های بیشتری از جمله بیوپسی انجام دهید، بیوپسی می‌تواند عوارضی مانند درد، عفونت، خونریزی را به دنبال داشته باشد.
  • ممکن است تشخیص نادرست سرطان پروستات زندگی شما را تحت تأثیر قرار دهد و ناراحتی‌هایی برای زندگی روزانه شما به وجود بیاورد.

برای پروستات چی نخوریم؟

در ادامه به برخی از مواد غذایی مضر برای افرادی که از بیماری پروستات رنج می‌برند اشاره کرده‌ایم:

۱. مرغ

به دلیل افزایش خطر ابتلا به سرطان پروستات، خوردن گوشت مرغ به صورت کبابی، سرخ شده و دودی به هیچ وجه توصیه نمی‌شود. از طرفی خطر ابتلا به این بیماری را ممکن است گاهی تا دو برابر افزایش دهد.

۲. تخم مرغ

تخم مرغ حاوی ماده‌ای به نام کولین است. کولین رابطه مستقیمی با بیماری پروستات دارد، هرچه میزان کولین در یک تخم مرغ بیشتر باشد خطر ابتلا به بیماری سرطان پروستات نیز افزایش می‌یابد.

۳. مواد غذایی کنسرو شده

بسیاری از مواد غذایی کنسرو شده حاوی سم هستند. تحقیقات نشان می‌دهد که سم موجود در مواد کنسرو شده سبب افزایش خطر ابتلا به سرطان پروستات در آقایان و سرطان سینه در خانم‌ها می‌شود. پس توصیه می‌شود هنگام مصرف این ماده غذایی، قبل از باز کردن، آن را به مدت ده دقیقه در آب جوش بجوشانیم تا سمش از بین برود.

برای پروستات چی بخوریم؟

در ادامه به برخی از مواد غذایی مفید برای افرادی که از بیماری پروستات رنج می‌برند اشاره کرده‌ایم:

۱. سبزیجات

مصرف سبزیجات سبز می‌تواند خطر ابتلا به سرطان پروستات را کاهش دهد. از جمله این سبزیجات می‌توان به کلم بروکلی اشاره کرد که منبع خوبی از آنتی‌اکسیدان است.

۲. گوجه فرنگی

گوجه فرنگی سرشار از لیکوپن است. لیکوپن خطر ابتلا به سرطان پروستات را کاهش می‌دهد. همچنین مصرف گوجه فرنگی می‌تواند جلوی پیشرفت بزرگی پروستات را بگیرد.

۳. سویا

سویا یکی از غذاهای مفید برای پروستات است. ماده‌ای به نام ایزوفلانو در سویا وجود دارد که سبب کاهش خطر ابتلا به بیماری پروستات می‌شود. همچنین ایزوفلانوها اختلالات مربوط به دستگاه ادراری را کاهش می‌دهند.

۴. آووکادو

آووکادو نیز از جمله میوه‌هایی است که سرشار از ماده‌ای به نام بتاسیتوستول است. آقایانی که از این میوه استفاده می‌کنند جریان ادراری بهتری دارند و مشکلی در تکرر ادرار آن‌ها وجود ندارد.

دوران 40 سالگی به بعد دوران حساسی برای مردان است و لازم است که مردان در این دوران توجه زیادی به سلامتشان داشته باشند و توصیه می شود هر 6 ماه یا 1 یک سال یک بار بدن خود را مورد آزمایش و بررسی قرار بدهند. یکی از بیماری های که گریبان گیر بیشتر آقایان در سنین 40 سالگی به بعد می شود بیماری پروستات می شود.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن